Poniżej znajdziesz zasady udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach
Oddziaływanie prądu elektrycznego na organizm ludzki
Utrata świadomości - następuje na skutek oddziaływania prądu na układ nerwowy. Oddziaływanie to polega na zagęszczeniu jonów na granicy przejścia prądu pomiędzy komórkami ciała o lepszej przewodności do komórek o gorszej przewodności.
Skurcz mięśni - chodzi o zjawisko skurczu mięśni zginających, przez to porażony nie moze samodzielnie oderwać się od źródła prądu. Jest to jedno z częstszych powodów śmiertelnego porażenia, gdyż dłuższe przebywanie pod napięciem powoduje wydzielanie sie dużych ilości ciepła (oparzenia) i zaburzenia w pracy serca.
Zatrzymanie oddychania - występuje przy dłuższym przepływie prądu przez klatkę piersiową. Następuje wtedy skurcz mięśni oddechowych uniemożliwiający oddychanie (tzw. "kamienna klatka") powodujący śmierć poszkodowanego wskutek uduszenia.
Zakłócenie pracy serca - w przypadku przepływu prądu w momencie początku rozkurczu komór serca (przerwa w pracy serca) moze wystąpić migotanie komór sercowych. Im ten przepływ jest dłuższy tym prawdopodobieństwo migotania większe.
Tabela 1. Zależności i czasy przepływu i wielkości prądu, który nie powoduje migotania komór sercowych
| Natężenie w mA | 50 |
80 | 150 |
220 | 280 |
400 |
| Czas przepływu w s |
5 | 2 |
1 |
0,8 | 0,4 |
0,2 |
Migotanie komór sercowych powoduje zatrzymanie akcji serca, ustanie przepływu krwi i śmierć na skutek niedotlenienia organizmu. Migotanie powodują wyłącznie prądy o częstotliwości od 40 Hz do 60 Hz.
Oparzenia zewnętrzne - występują w miejscu zetknięcia ciała z przewodnikiem (patrz: oparzenia termiczne)
Oparzenia wewnętrzne - występują na całej drodze przepływu prądu przez ciało i bardziej niebezpieczne od oparzeń zewnętrznych, gdyż są niewidoczne. Działanie cieplne prądu może doprowadzić do częściowego lub całkowitego zniszczenia komórek, rozerwania naczyń krwionośnych.
Duże wartości prądów przepływających przez ciało są przyczyną oparzeń wewnętrznych, uszkodzeń mięśni i przechodzenia do krwi barwnika mięśniowego, tzw. mioglobiny. Jest to substancja szkodliwa dla pracy nerek, hamująca wydzielanie moczu. Większe ilości mioglobiny powodują śmiertelne zatrucie porażonego dopiero w kilka dni po porażeniu.
Porażenie łukiem elektrycznym - przebywanie w polu działania łuku elektrycznego może spowodować znacznie poważniejsze obrażenia:
- mechaniczne uszkodzenie ciała mające wygląd ran ciętych, potłuczeń itp.,
- oparzenia do trzeciego stopnia włącznie,
- zapalenia odzieży,
- pary metali osadzają się na skórze powodując niebolesne obrzęki o barwie żółtej, brązowej lub czarnej,
- świetlne działanie powodujące: światłowstręt, łzawienie, zapalenie spojówek, obrzęk.
Należy pamietac o pośrednich urazach mechanicznych występujących wskutek upadku z wysokości czy utraty równowagi.
Stopień porażenia zależy m. in. od:
- natężenia prądu
Tabela 2. Średnie wartości prądu powodujące określone skutki jego działania
|
Prąd w mA |
Prąd przemienny 50-60 Hz |
Prąd w mA |
Prąd stały |
1-1,5 |
Początek odczuwania przepływu prądu |
5-8 |
Początek odczuwania przepływu prądu. Uczucie ciepła |
3-6 |
Powstają skurcze mięśni i odczucie bólu | ||
10-15 |
Silne skurcze mięśni. Ręce z trudem można oderwać od przewodu. Silne bóle w palcach, ramionach i plecach | ||
15-25 |
Bardzo silny skurcz. Samodzielne oderwanie się jest niemozliwe. Bardzo silne bóle. Utrudniony oddech | ||
większy niż 30 |
Bardzo silne skurcze. Utrata przytomności i migotanie komór sercowych | 20-25 |
Powstaja skurcze. Znaczne odczuwanie ciepła |
- częstotliwość
do powyższej tabeli można dodać, że przy większych częstotliwościach zakres natężeń bezpośrednio śmiertelnych przesuwa się w stronę większych wartości prądu i tak np. przy 5000 Hz dopiero natężenie 1 A jest śmiertelne. Podobne zjawisko występuje przy częstotliwości mniejszej niż 10 Hz, zaś prąd stały powoduje smierć dopiero przy natężeniu 1,2 A.
Żródło: Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw SEP